„Zeszyty Historyczne WiN-u”, nr 10: 1997

SPIS TREŚCI: 

Wykaz częściej stosowanych skrótów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

4

Od Redakcji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

5

Bibliografia publikacji Andrzeja Zagórskiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

7

OPRACOWANIA I ARTYKUŁY

Krzysztof A. Tochman

Pułkownik Marian Gołębiewski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

19

Rafał Wnuk

Relacje struktur AK-WiN z konspiracją narodową na Lubelszczyźnie
(lipiec 1944-kwiecień 1947) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

43

Stanisław Jan Rostworowski

Spór o wymiar aktywności międzynarodowej (z dziejów Delegatury WiN za granicą) . . 

53

Tomasz Marszewski

Rozbicie Komitetu Porozumiewawczego Organizacji Demokratycznych
Polski Podziemnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

67

WSPOMNIENIA

Wacław Beynar „Orszak”

U boku „Łupaszki”. Cz. I: Na Ziemi Wileńskiej (1914-1944) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

97

Karol Pośko

Moja praca w WiN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

133

Antoni Stolcman

Rozbicie więzienia w Łukowie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

141

Wacław H. Bniński

Fragmenty wspomnień z lat 1945-1948 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

149

Z DOKUMENTÓW WiN-U

Nasz stosunek do ZSRR i sojuszu z nim. Wytyczne inspiracji

opracowała Anna Sudlitz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

177

Szyfry Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”

opracował Zdzisław Zblewski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

185

MATERIAŁY

Dokumenty z archiwum „Warty”

opracował Jerzy Węgierski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

189

Maria Fieldorf, Leszek Zachuta

Zabójstwo sądowe generała „Nila” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

241

Teodor Gąsiorowski, Andrzej Kuler

Śladem krakowskich transportów do „nieludzkiej ziemi”. 

Informacja archiwalna . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

247

MATERIAŁY DO „SŁOWNIKA BIOGRAFICZNEGO UCZESTNIKÓW

WALK Z KOMUNIZMEM” (Biogramy)

FREISLER Jan Franciszek

opracował Wojciech Frazik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

259

GAJDA Józef

opracował Grzegorz Ostasz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

266

GAJDA Tadeusz

opracował Grzegorz Ostasz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

269

KLAMUT Jan

opracował Tomasz Balbus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

273

MARSZAŁEK Ludwik

opracował Tomasz Balbus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

278

WIDEŁ Mieczysław Stanisław

opracował Tomasz Balbus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

285

DYSKUSJE I POLEMIKI

Sprawa „Bedy” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

289

RECENZJE

Grzegorz Ostasz, Krakowska Okręgowa Delegatura Rządu na Kraj 1941-1945, Rzeszów 1996.

(Zdzisław Zblewski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

303

Inreneusz Caban, 8 pułk piechoty Legionów Armii Krajowej. Organizacja i działania bojowe, Warszawa 1994.

(Stanisław F. Gajerski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

308

Ryszard Ruszel, Radiostacja Obszaru AK Lwów zamilkła, Gliwice 1994.

(Stanisław F. Gajerski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

311

Tajemnice włodawskiej bezpieki, oprac. Henryk Pająk, Lublin 1995.

(Stanisław F. Gajerski) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

313

LISTY DO REDAKCJI

Mariusz Bechta . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

317

„Intermarium” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

318

Mieczysław Huchla . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

318

BIBLIOGRAFIA

Andrzej Zagórski

Materiały do bibliografii Zrzeszenia WiN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

319

SPIS ILUSTRACJI:

Rozprawa sądowa przeciwko KPODPP i III ZG WiN WSR w Warszawie
3-27 XII 1947 r. Od lewej: w pierwszym rzędzie – W. Kwieciński, W.Marszewski,
W. Lipiński; w drugim rzędzie – A. Obarski, H. Sosnowska, S. Sędziak . . . . . . . . . . . . . .

90

Rozprawa sądowa przeciwko KPODPP i III ZG WiN. WSR w Warszawie
3-27 XII 1947 r. Od lewej: w pierwszym rzędzie – M. Marynowska, W. Marszewski,
W. Lipiński; w drugim rzędzie – A. Obarski, H. Sosnowska, S. Sędziak . . . . . . . . . . . . . .

91

Rozprawa sądowa przeciwko KPODPP i III ZG WiN. WSR w Warszawie
3-27 XII 1947 r. Od lewej: w pierwszym rzędzie – M. Marynowska, W. Marszewski,
W. Lipiński, w drugim rzędzie - A. Obarski, H. Sosnowska, S. Sędziak . . . . . . . . . . . . . .

92

Rozprawa sądowa przeciwko KPODPP i III ZG WiN. WSR w Warszawie
3-27 XII 1947 r. Od lewej: w pierwszym rzędzie – M. Marynowska, W. Marszewski,
W. Lipiński, w drugim rzędzie - A. Obarski, H. Sosnowska, S. Sędziak . . . . . . . . . . . . . .

92

Antoni Burzyński „Kmicic”, ok. 1941, Wilno . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

125

„Łupaszko”, ok. 1945, Podlasie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

125

„Łupaszko” z dowódcami plutonów, IX/X, 1943 r. okolice Świra; stoją od lewej:
„Maks”, „Ronin” (z psem), „Łupaszko”, „Zapora”, „Bohun”, Podbipięta” . . . . . . . . . . . . . .

126

„Czarny” (z lewej) i „Kitek” (z psem), X 1943 r. okolice Świra Od lewej – u dołu:
„Janusz”, „Kitek”, NN, u góry: „Ronin”, „Kicia”, „Żbik”; X 1943 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

126

Od lewej: „Kitek” (z karteczką), „Orszak”, „Foksal” (stoi), „Ronin”, „Czubczyk”,
 „Mrówka” (celuje), „Lalka” (leży); jesień 1943 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

127

Od lewej stoją: „Pirat” (z granatem), „Orszak” (cofnięty), „Budzik”, „Malec”,
„Butelka”, klęczy i leżą NN, NN, NN; jesień 1943 r., wieś Pracuty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

127

Listopad 1943 r., od lewej stoją: NN, siedzi „Koronacki”, „Oran”, NN, z tyłu:
„Malina”, NN, NN, „Podbipięta”, „Groch”, „Czarny”, NN, „Ronin”, „Wołodyjowski”,
„Sokół”, „Malec”, „Puszczyk”, „Nieczuja”, „Doniec” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

128

XI 1943 r., wieś Pracuty, stoją w drugim rzędzie: „Dzięcioł”, „Foksal”, „Ćwiartka”;
w pierwszym rzędzie od lewej: „Czarny”, „Sokół”, „Pająk”, „Akcja”, NN, „Waligóra”,
NN, „Oran”, NN, NN, NN, „Kicia” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

128

II Szwadron „Kitka”, wiosna 1944, od lewej „Kitek”, „Szpagat”, „Lufa”, NN, „Jarek”
lub „Brzoza”, „Wołodyjowski” lub „Puszczyk”; siedzą: „Leliwa”, „Błyskawica”, „Myszka”

129

III Szwadron „Maksa”, luty 1944 r., od lewej: „Wilk”, „Olszyna”, „Zakrzewski”,
„Mikrus”, „Aldona”, „Gryf”, „Zawisza”; stoją: „Maks” i „Akacja” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

129

Pluton „Zygi” (wiosna 1944 r.; w szwadronie I „Rakoczego”) u dołu od lewej:
NN, NN, „Zyga”, „Szczupak”, „Olek”; u góry NN, „lotnik”, NN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

130

Grupa z plutonu „Zygi” od lewej: „Wołodyjowski”, NN, „Śmigły”, „Malinka”,
„Zajączek”, z tyłu klęczy „Lotnik”, stoi NN Wiosna 1944 r., „Ronin” i „Maks” . . . . . . . . . . . 

131

Drużyna „Pawlika” w Brygadzie „Ronina”; od lewej: „Pawlik”, gospodarz domu,
„Grad”, „Flinta”, „Żwirko”, „Szteker”, „Puszczyk”, sąsiad gospodarza; Balingródek,
Wielkanoc 1944 r . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

131

Kawaleria „Ronina” – żołnierze z plutonu „Ola” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

132

Stan cmentarza w Worzianach w 1965 r., na planie krzyż na grobie „Dornika” . . . . . . . . 

132

„Maks” po przyjeździe z Kołymy do obozu przejściowego w Mordowii, wiosna 1957 r. .

132

Karol Pośko (1939 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

138

Por./kpt. Jerzy Wojtkowski „Drzazga” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

143

Zdzisław Szulczewski „Mścigrom” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

143

St. sierż. pchor. Stefan Kosobudzki „Sęk” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

143

Czesław Trojanowski „Sęp”, „Syn Gandali” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

143

Hieronim Branicki „Tadeusz” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

144

Ignacy Rapp „Kolejarz” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

144

Mieczysław Rapp „Mietka” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

144

Oświadczenie płk. Owoca o postawie K. Rolewicza wobec propozycji UB . . . . . . . . . . . 

156

Nominacja wystawiona K. Rolewiczowi przez prezesa II ZG WiN płk. F. Niepokólczyckiego „Halnego” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

161

Wacław Hilary Bniński „Roman”, „Wioślarz”, „Key” . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

162

Julia Żółtowska Wacławowa Bnińska „Anna” (lipiec 1946 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

162

Płk Kazimierz Rolewicz „Oko”, „Olgierd”, „Kama”, „Zbyszek” (lipiec 1946 r.) . . . . . . . . . . 

162

Od lewej: Wacław Bniński, Kazimierz Rolewicz, Maria Żółtowska, Julia z Żółtowskich Bnińska, Roman Adolf Bniński (Essen k. Meppen, sierpień 1946 r.) . . . . . . . . . . . . . . .

162

Od lewej: Paweł Florian Sapieha, jego matka Teresa Leonowa Sapieżyna,
Maria Oppersdorf Pawłowa Sapieżyna, Wacław Bniński Adam Stefan kard. Sapieha,
Jadwiga z Sapiehów Szemberkowa (Merano, sierpień 1948 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

168

List W. A. Harriman do autora, odnotowujący spotkanie z kardynałem Sapiehą . . . . . . 

174

„Wytyczne inspiracji” (fotokopia dokumentu) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

183

Początek depeszy z 10 IX 1944 r., Depesza z 27 IX 1944 r. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

193

„Rajgraz” do „Topora” (fotografia dokumentu) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

215

Symboliczny grób gen. „Nila” na Cmentarzu Powązkowskim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

243

w Warszawie, 1996 r. Jan Freisler . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

259

Grupa kurierów na granicy polsko-słowackiej w drodze do Kraju, 8 IV 1944 r. 
Od lewej: Jan Freisler, Jadwiga Tadrowska (Krzycka), Konrad Niklewicz,
Julian Nowakowski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

260

Józef Gajda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

266

Tadeusz Gajda . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

269

Jan Klamut . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

273

Jan Klamut. Zdjęcie wykonane w WUBP po aresztowaniu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

274

Ludwik Marszałek (1938 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

278

Mieczysław Wideł (przed 1939 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

285

Mieczysław Wideł (po 1959 r.) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 

286